Nowelizacja ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych przyznała twórcom, tłumaczom i wydawcom uprawnienie do wynagrodzenia z tytułu wypożyczania egzemplarzy utworów przez biblioteki publiczne. Uprawniony podmiot musi jednak uprzednio złożyć odpowiednie oświadczenie.

Chodzi tu o oświadczenie o woli otrzymywania wynagrodzenia za użyczanie. Powinno ono zostać złożone organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, wyznaczonej przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z dofinansowania ze środków Funduszu Promocji Kultury. Oświadczenie składa się organizacji zbiorowego zarządzania, w terminie do dnia 31 sierpnia danego roku. Na szczęście, zgodnie z ustawą, złożone oświadczenie wywołuje skutki w latach następnych do momentu jego cofnięcia, a zatem nie trzeba co roku pamiętać o jego złożeniu. Niestety, uchybienie terminowi w pierwszym roku skutkuje brakiem uzyskania uprawnienia do wynagrodzenia z tytułu wypożyczania egzemplarzy utworów przez biblioteki publiczne.

W wyniku konkursu ogłoszonego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego – do dokonywania w latach 2016-2020 podziału i wypłaty twórcom i wydawcom wynagrodzenia za wypożyczanie publikacji przez biblioteki publiczne powołane zostało Stowarzyszenie Autorów i Wydawców COPYRIGHT POLSKA. Niestety, pomimo dokonania wyboru Stowarzyszenia już na początku ubiegłego miesiąca, do dnia dzisiejszego nie został uruchomiony system obsługujący wynagrodzenia za wypożyczenia biblioteczne. Należy jednak trzymać rękę na pulsie, ponieważ zgodnie z ustawą zarówno Stowarzyszenie, jak i minister, mają 14 dni od chwili podpisania umowy na przekazania dofinansowania by ogłosić możliwość składania oświadczeń. Może się zatem okazać, iż na złożenie oświadczeń w 2016 r. pozostanie bardzo mało czasu.

No dobrze, ale ile tak w zasadzie można zyskać? Za użyczanie w danym roku kalendarzowym egzemplarzy wszystkich utworów wskazanych w oświadczeniu przysługuje wynagrodzenie ustalane przez organizację zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, jednak nie więcej niż pięciokrotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, włącznie z wypłatami z zysku, za ostatni kwartał poprzedniego roku kalendarzowego, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, czyli ponad 21 000,00 zł. Należy jednak pamiętać, iż wskazana kwota stanowi maksymalne wynagrodzenie z tytułu wypożyczenia wszystkich utworów. W rzeczywistości podstawę do obliczenia wysokości wynagrodzenia za użyczanie, które przypada poszczególnym podmiotom, stanowią informacje dotyczące użyczeń egzemplarzy utworów w danym roku kalendarzowym, przekazywane organizacji zbiorowego zarządzania przez biblioteki publiczne w terminie 3 miesięcy od zakończenia roku kalendarzowego, za który następuje wypłata wynagrodzenia za użyczanie. Dopiero na podstawie tych informacji organizacja zbiorowego zarządzania, dokonuje proporcjonalnego podziału kwoty przekazanej na wynagrodzenie za użyczanie należne poszczególnym podmiotom. Ile faktycznie wyniosą wypłaty wynagrodzenia, przekonamy się dopiero w praktyce. Nie oznacza to jednak, iż gra nie jest warta świeczki.