Dla osób rozpoczynających swoją przygodę z modelingiem określenie „model release” może wydawać się egzotyczne. Tymczasem to, co się za nim kryje, powinno stanowić element przygotowania każdej sesji zdjęciowej, bowiem model release to nic innego jak umowa, czy też jednostronna zgoda na wykorzystanie wizerunku modela.

Pamiętać trzeba, iż generalną zasadą prawa autorskiego jest konieczność uzyskania zgody na wykorzystanie wizerunku od osoby na nim przedstawionej, chyba że osoba ta otrzymała umówioną zapłatę i nie zastrzegła inaczej, a rozpowszechniający wizerunek potrafi to udowodnić. Pozbądźmy się jednak złudzeń. Wynagrodzenie za pozowanie dla początkującego modela należy do rzadkości. Podpisanie umowy regulującej zasady wykorzystania wizerunku leży zatem przede wszystkim w interesie fotografa. Niestety bardzo często zdarza się, iż warunki określone w model release nie są w żaden sposób indywidualizowane, w wyniku czego każdy model podpisuje zgodę na wykorzystanie wizerunku w tym samym, najczęściej bardzo szerokim, zakresie.

Przed podpisaniem umowy lub zgody na wykorzystanie wizerunku warto dokładnie przyjrzeć się jej zapisom oceniając, czy sformułowane warunki nam odpowiadają.

Przede wszystkim umowa powinna zawierać sprecyzowanie, kto jest jej stroną, a zatem zawierać imię i nazwisko modela oraz fotografa, a także inne dane, jak adres, numer dowodu osobistego czy numer PESEL, pozwalające na identyfikację strony. Ponadto, co jest przedmiotem umowy, czyli czego dotyczy sesja, kto pokrywa koszty jej zorganizowania, czy przewidziane zostało wynagrodzenie. Jeśli w ramach umowy model ma otrzymać zdjęcia do swojego portfolio, warto też sprecyzować format i ilość zdjęć.

Najważniejszą kwestią pozostaje jednak zakres zgody na wykorzystanie wizerunku. Dobrze sformułowana umowa powinna precyzować, w jaki sposób zdjęcia będą wykorzystywane i kiedy, a także czy fotograf będzie miał prawo zezwalać na ich dalsze rozpowszechnianie. Pamiętać trzeba bowiem, iż wyrażona zgoda na wykorzystanie wizerunku modela może dotyczyć tylko form wykorzystania przewidzianych w umowie. Z samego faktu, iż model wyraził zgodę na publikację przez fotografa zdjęcia na stronie internetowej nie wynika, że zgoda ta dotyczy dalszego rozpowszechniania przez inne podmioty, które zdjęcie to pobiorą.

Zwrócić należy uwagę również na dwie szczególnie istotne kwestie.

Po pierwsze udział w sesji zdjęciowej nie jest równoznaczny ze zgodą na rozpowszechnienie wizerunku. Zgoda ta musi być wyrażona wprost i nie może być w żaden sposób dorozumiana.

Po drugie zgoda na wykorzystanie wizerunku może być w każdej chwili odwołana. Zapis zgodnie z którym modelowi nie przysługuje prawo odwołania zgody będzie tym samym niezgodny z obowiązującymi przepisami. Niestety, jest on stosunkowo często spotykany, co wynika z bezpośredniego tłumaczenia na język polski zapisów model release, zamieszczanych na niektórych obcojęzycznych stronach internetowych.

Aby ustrzec się przed negatywnymi konsekwencjami cofnięcia przez modela zgody na wykorzystanie wizerunku, fotograf powinien pomyśleć o zabezpieczeniu swoich interesów na przykład formie kar umownych.