Występując z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach warto pamiętać, iż od opisu planowanego przedsięwzięcia zależeć będzie, czy zobowiązani zostaniemy do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko.

Organem właściwym do stwierdzenia konieczności wykonania raportu najczęściej pozostaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. To właśnie na jego ręce składany jest wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz o ewentualne określenie zakresu raportu oddziaływania na środowisko. Ustawodawca przewidział jednak, iż organy te nie zawsze dysponują odpowiednią wiedzą z zakresu ochrony środowiska. Z tego też powodu umożliwił im skonsultowanie wydania postanowienia w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, lub jej braku, z innymi organami: regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz właściwym inspektorem sanitarnym, a w szczególnych wypadkach również z dyrektorem urzędu morskiego. Swoje opinie powyższe organy wydają po otrzymaniu od organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach złożonego przez inwestora wniosku o wydanie tej decyzji, karty informacyjnej przedsięwzięcia oraz wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony, albo informacji o jego braku.

Organy opiniujące, uwzględniając łącznie uwarunkowania środowiskowe, wydają w terminie 14 dni opinię na temat istnienia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby – co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Każdy z organów opiniujących analizuje przekazaną mu dokumentację niezależnie od innych i zajmuje odpowiednie stanowisko. Konsekwencją powyższego jest możliwość zaistnienia sytuacji, w której regionalny dyrektor ochrony środowiska oraz inspektor sanitarny wydadzą sprzeczne ze sobą opinie, co do konieczności przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko. Co w takiej sytuacji ma zrobić organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?

Powszechnie uważa się, iż jeśli przynajmniej jeden organ prezentuje stanowisko, w myśl którego planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko, wójt, burmistrz lub prezydent miasta powinien zobowiązać wnioskodawcę do sporządzenia raportu, określając jego zakres, a postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej zawiesić.

Pogląd ten jest jednak nietrafny, o czym przekonywały już wielokrotnie sądy administracyjne. To do organu, poddającego projekt przedsięwzięcia opiniowaniu, należy ostateczna decyzja o sposobie ich uwzględnienia. Pamiętajmy, iż opinia jest najsłabszą formą współdziałania organów administracji publicznej i nie jest wiążąca dla tego, który tej opinii zasięga. Nie stanowi też podstawy uzgadniania wspólnego stanowiska. Jeżeli zatem uzyskane przez organ opinie pozostają ze sobą w sprzeczności, ma on możliwość przychylenia się do jednej z nich. Wydanie postanowienia w sprawie konieczności przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisku lub zaniechania jej przeprowadzenia, w zgodzie z jedną z opinii wymaga, co oczywiste, należytego uzasadnienia. Tym niemniej, opieranie skargi wyłącznie o fakt rozbieżności opinii regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz inspektora sanitarnego, bez odpowiedniego, merytorycznego wykazania błędów w przeprowadzonej przez organ ocenie, będzie zwykle skazane na porażkę.